De eigen bijdrage voor een verpleeghuis is een wettelijk vastgesteld bedrag dat bewoners zelf betalen voor hun verblijf en zorg, bovenop wat de Wet langdurige zorg (Wlz) vergoedt. De hoogte hangt af van inkomen, vermogen en persoonlijke situatie, en wordt jaarlijks vastgesteld door het CAK. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over hoe de eigen bijdrage werkt, wat meetelt en wat je kunt doen als betalen lastig is. Heb je direct een vraag? Neem gerust contact op en wij helpen je verder.
Hoeveel eigen bijdrage betaal je in een verpleeghuis?
De eigen bijdrage voor een verpleeghuis bedraagt in 2026 maximaal circa 2.800 euro per maand, afhankelijk van je inkomen en vermogen. Dit is het zogeheten hoge tarief. Mensen met een lager inkomen of vermogen betalen een lager tarief, dat aanzienlijk minder kan zijn. Het CAK stelt de exacte bijdrage voor iedere bewoner persoonlijk vast.
Belangrijk om te weten is dat de eigen bijdrage niet de volledige zorgkosten dekt. De Wlz vergoedt het grootste deel van de kosten voor verpleging, verzorging en verblijf. De eigen bijdrage is het aandeel dat de bewoner zelf draagt en is wettelijk gemaximeerd, zodat niemand meer betaalt dan zijn of haar financiële situatie toelaat.
Hoe wordt de hoogte van de eigen bijdrage berekend?
Het CAK berekent de eigen bijdrage op basis van het verzamelinkomen en het vermogen van de bewoner, aangevuld met gegevens van de Belastingdienst. Daarbij wordt gekeken naar het inkomen van twee jaar geleden, omdat de belastingaangifte van dat jaar als uitgangspunt dient. Op basis van deze gegevens bepaalt het CAK of iemand het lage of het hoge tarief betaalt.
De berekening houdt rekening met een aantal vaste drempelwaarden. Wie onder een bepaald inkomensniveau blijft, betaalt het lage tarief. Wie daarboven uitkomt, betaalt het hoge tarief, maar nooit meer dan het wettelijk vastgestelde maximum. Het CAK stuurt de bewoner of diens vertegenwoordiger een beschikking met daarin het vastgestelde bedrag en de onderbouwing daarvan.
Wat is het verschil tussen het lage en hoge tarief?
Het lage tarief geldt voor bewoners met een beperkt inkomen en vermogen en bedraagt in 2026 een paar honderd euro per maand. Het hoge tarief is bedoeld voor mensen met een hoger inkomen of substantieel vermogen en kan oplopen tot het wettelijke maximum van rond de 2.800 euro per maand. Het verschil tussen beide tarieven kan dus aanzienlijk zijn.
Het lage tarief is tijdelijk van aard: na een vastgestelde periode, doorgaans vier maanden, wordt automatisch overgegaan naar het hoge tarief, tenzij het inkomen en vermogen structureel laag zijn. Dit beschermt mensen die net zijn opgenomen en hun financiën nog niet volledig op orde hebben. Na de overgangstermijn herberekent het CAK de bijdrage op basis van de actuele financiële gegevens.
Welke inkomsten en bezittingen tellen mee voor de eigen bijdrage?
Voor de berekening van de eigen bijdrage telt het CAK het verzamelinkomen mee, inclusief AOW, pensioen, lijfrente-uitkeringen en eventuele huurinkomsten. Daarnaast wordt het vermogen meegewogen, zoals spaargeld, beleggingen en de waarde van een eigen woning, verminderd met een vrijgesteld bedrag. Schulden kunnen in mindering worden gebracht op het vermogen.
De eigen woning verdient speciale aandacht. Wanneer een bewoner een eigen woning achterlaat, wordt de WOZ-waarde van dat huis meegeteld in het vermogen, ook als de woning nog niet verkocht is. Dit kan de eigen bijdrage flink verhogen. Veel families worden hierdoor verrast en dan is het verstandig om tijdig advies in te winnen bij een financieel adviseur of het CAK zelf.
Wat als de eigen bijdrage niet betaald kan worden?
Als de eigen bijdrage niet betaald kan worden, zijn er meerdere mogelijkheden. Het CAK kan in uitzonderlijke situaties een betalingsregeling treffen of de bijdrage herzien als er sprake is van bijzondere omstandigheden, zoals onverwacht hoge kosten of een fout in de berekening. Bezwaar maken is altijd mogelijk als je het niet eens bent met de vastgestelde bijdrage.
Wie structureel te weinig inkomen heeft om de eigen bijdrage te betalen, kan in aanmerking komen voor aanvullende gemeentelijke ondersteuning of bijzondere bijstand. Het is raadzaam om in dat geval contact op te nemen met de gemeente of een onafhankelijke cliëntondersteuner, die gratis beschikbaar is via de gemeente. Zij kunnen helpen de financiële situatie in kaart te brengen en de juiste stappen te zetten.
Geldt de eigen bijdrage ook voor kleinschalige woonzorgvormen?
Ja, de eigen bijdrage geldt ook voor kleinschalige woonzorgvormen, mits de bewoner een Wlz-indicatie heeft en verblijft in een instelling die onder de Wlz valt. De berekening verloopt op dezelfde manier als bij een regulier verpleeghuis: het CAK stelt de bijdrage vast op basis van inkomen en vermogen.
Bij particuliere ouderenzorg zoals ZorgHavengroep biedt, verblijven bewoners in kleinschalige locaties met maximaal 18 bewoners, waarbij alle bewoners een CIZ-indicatie hebben. De Wlz-vergoeding en de bijbehorende eigen bijdrage zijn dus ook hier van toepassing. Wat er naast de Wlz-vergoeding eventueel extra in rekening wordt gebracht, verschilt per aanbieder. Bij kleinschalig wonen kunnen aanvullende kosten gelden voor extra diensten of een hogere woonkwaliteit, zoals een bijzonder pand of uitgebreidere activiteiten.
Wil je precies weten wat de kosten zijn bij ZorgHavengroep en hoe de eigen bijdrage zich verhoudt tot het totaalbedrag? Bekijk dan de informatie over kosten van particuliere zorg of neem contact op voor een persoonlijk gesprek. Wij denken graag met je mee over de financiële en praktische stappen.
Veelgestelde vragen
Kan de eigen bijdrage veranderen nadat deze eenmaal is vastgesteld?
Ja, de eigen bijdrage kan tussentijds worden herzien als uw financiële situatie verandert, bijvoorbeeld door de verkoop van een woning, een erfenis of een wijziging in inkomen. U bent verplicht dergelijke wijzigingen door te geven aan het CAK. Daarnaast herberekent het CAK de bijdrage jaarlijks op basis van nieuwe belastinggegevens, waardoor het bedrag elk jaar iets kan stijgen of dalen.
Wat gebeurt er met de eigen bijdrage als mijn partner thuis blijft wonen?
Als uw partner thuis blijft wonen terwijl u in een verpleeghuis verblijft, houdt het CAK hier rekening mee bij de berekening. Het inkomen en vermogen van de thuiswonende partner wordt gedeeltelijk buiten beschouwing gelaten, zodat hij of zij voldoende middelen overhoudt om zelfstandig te kunnen blijven wonen. Dit wordt de ‘partnervrijstelling’ genoemd en kan de eigen bijdrage aanzienlijk verlagen.
Hoe maak ik bezwaar als ik het niet eens ben met de berekening van het CAK?
Als u het niet eens bent met de vastgestelde eigen bijdrage, kunt u binnen zes weken na ontvangst van de beschikking schriftelijk bezwaar maken bij het CAK. Vermeld daarbij duidelijk waarom u het niet eens bent met de berekening en voeg relevante bewijsstukken toe, zoals een belastingaanslag of bewijs van schulden. Wordt uw bezwaar afgewezen, dan kunt u vervolgens in beroep gaan bij de rechtbank. Een onafhankelijke cliëntondersteuner of juridisch adviseur kan u hierbij begeleiden.
Telt een schenking of vroeg doorgegeven erfenis ook mee voor de eigen bijdrage?
Schenkingen die u heeft gedaan voordat u in het verpleeghuis werd opgenomen, kunnen in bepaalde gevallen toch worden meegeteld in het vermogen, met name als het CAK of de Belastingdienst vermoedt dat de schenking is gedaan om de eigen bijdrage te verlagen. Dit heet ‘vermogensvlucht’ en de overheid let hier actief op. Het is verstandig om bij twijfel vooraf advies in te winnen bij een financieel of juridisch adviseur, zodat u niet voor onverwachte naheffingen komt te staan.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij de aanvraag of berekening van de eigen bijdrage?
Een veelgemaakte fout is het niet tijdig doorgeven van vermogenswijzigingen aan het CAK, zoals de verkoop van een woning of het ontvangen van een erfenis, wat kan leiden tot een naheffing. Ook vergeten mensen regelmatig om schulden op te geven die in mindering kunnen worden gebracht op het vermogen, waardoor ze onnodig meer betalen. Tot slot onderschatten veel families de impact van de WOZ-waarde van een achterblijvende woning op de berekening. Laat de beschikking altijd controleren door een financieel adviseur of cliëntondersteuner.
Kan ik de eigen bijdrage verpleeghuis aftrekken van de belasting?
Nee, de eigen bijdrage voor een verpleeghuis is in de meeste gevallen niet aftrekbaar als zorgkosten in de inkomstenbelasting. Sinds 2009 zijn de meeste AWBZ- en later Wlz-eigen bijdragen uitgesloten van de specifieke zorgkostenaftrek. Er kunnen echter uitzonderingen gelden voor bepaalde aanvullende kosten die buiten de Wlz-vergoeding vallen. Raadpleeg een belastingadviseur voor uw specifieke situatie.
Hoe lang duurt het voordat het CAK de eerste beschikking stuurt na opname in een verpleeghuis?
Na opname in een verpleeghuis ontvangt u doorgaans binnen enkele weken tot twee maanden de eerste beschikking van het CAK. In de tussentijd geldt automatisch het lage tarief, zodat u niet meteen het volledige bedrag hoeft te betalen. Het is verstandig om de beschikking zodra u deze ontvangt zorgvuldig te controleren en eventuele onjuistheden direct te melden, omdat fouten in de beginfase later voor vervelende correcties kunnen zorgen.
